Avukat Burhan Gürbüz'ün Yeni Köşe yazısı

Kahramanmaraş Barosunun başarılı genç avukatlarından olan Burhan Gürbüz'ün çok konuşulacak köşe yazısı yayınlandı.

ASAYİŞ 11.02.2020, 14:18
Avukat Burhan Gürbüz'ün Yeni Köşe yazısı

Türkiye gündemi son günlerde tartışmalara yol açan bir olayla sarsıldı. Kadına yönelik şiddete karşı toplumsal hassasiyet gösterdiğimiz son günlerde; Konya’da Ögür Duran’ı sevgilisi Ayşe Duran’ı döverken engellemek isteyen ancak çıkan arbedede kalbinden bıçaklayarak ölümüne neden olan Kadir Şeker’in hukuki durumu şüphesiz ki zihinlerimizi bir hayli mesşgul etmekte... Herkesin aklında aynı soru; cinayet mi, meşru savunma mı?

Teknik anlamda meşru savunma; Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetme zorunluluğu ile işlenen eylemleri ifade etmektedir. (TCK m.25) Bir saldırıya maruz kalan kişi tabiatı gereği bu saldırıyı uzaklaştırrmak amacıyla bir tepkide bulunur. Hukuk düzeni böyle bir tepkiy mazur değil, meşru, yani haklı görmektedir. Bunun neticesinde meşru savunma çerçevesinde gerçekleşen eylemler Türk Ceza Kanunu’nun sistematiğinde bir suç olarak cezalandırılmak yerine; suç neticesinde hukuka uygunluk nedeni olarak kendini gösterir. Yani meşru savunma kapsamında gerçekleşen bir eylem de suçtur. Ancak bir suçun cezalandırılması ancak Ceza Kanunumuzda o suç karşılığında bir ceza öngörülmüş ise mümkündür. (Suç ve Cezada Kanunilik İlkesi) İşte bu noktada, meşru savunma kapsamında gerçekleşen eylemlerin TCK kapsamında hukuka uygunluk nedeniyle cezalandırılmadığına dikkat çekmek gerekir. Ancak teknik anlamda meşru savunmanın uygulanabilmesi birtakım şart ve koşullara bağlı tutulmuştur. Bu şartlar kanun maddesinin lafzi yorumu dikkate alındığında “saldırıya ilişkin şartlar” ve “savunmaya ilişkin şartlar” olmak üzereye ikiye ayırlmaktadır.

Saldırıya ilişkin şatlar; Meşru savunmadan söz edilebilmesi için gerekli ilk şart bir sadırının varlığıdır. Bu saldırı kişinin kendisine veya bir başlasına yönelik olarak gerçekleşebilir. Saldırının maddi nitelikte bir fiil olması gerekirse de mutlaka cebir veya şiddet olarak tezahür etmesi zorunlu değildir.

Meşru savunmadan söz edilebilmesi için gereken ikinci şart; saldırının haksız olmasıdır. Hukuk düzeninin izin vermediği bir saldırı haksız saldırıdır. Bu saldırı mevcut olmalı veya gerçekleşmesi yahut tekrarı muhakkak olmalıdır. Saldırı başlamadan veya bittikten sonra artık meşru savunmadan söz edilemez. Bu nedenle saldırıya son verip kaçan bir kimsenin arkasından ateş etmek, meşru savunma olarak değerlendirilemez.

Son olarak bu saldırı, kişilere ait bir hakka yönelmiş olmalıdır. Bu hak, vücut dokunulmazlığı, cinsel dokunulmazlığı, malvarlığı hakkı vb haklara yönelen saldırıları kapsamaktadır. ,

Meşru savunmanın saldırıya ilişkin şartları bu şekildedir. Şimdi savunmaya ilişkin şartlara değinelim..

Savunmanın meşru olabilmesinin ön koşulu savunmada zorunluluğun olmasıdır. Bundan maksat, maruz kalınan saldırının savunma hareketlerini yapmaksızın başka türlü uzaklaştırılma imkanının bulunmamasıdır. Şayet, savunma olmadan da saldırıyı uzaklaştırma imkanı mevcut ise meşru savunmadan söz edilemez.

Meşru savunmanın şartlarından ikincisi ve en önemlisi, saldırı ile bunu defetmeye yönelik savunma arasında orantının bulunmasıdır. Bu koşul savunmanın meşruluğunun esasını oluşturmaktadır. Başka anlatımla, savunmanın hukuka uygun olabilmesi için savunma hareketinin, maruz kalınan saldırıyı defedecek ölçüde olması gerekir. Ölçüsüzlük halinde savunmada sınır aşılmış olur. Örneğin, malvarlığı hakkına yönelik bir saldırı söz konusu olduğunda, saldırganın öldürülmesi meşru savunma olarak değerlendirilemez.

Meşru savunmanın saldırıya ve savunmaya ilişkin şartları bu şekildedir. Gündemdeki Kadir Şeker olayı bakımından meşru savunmanın gerçekleşip gerçekleşmediğine yönelik bir değerlendirme yapılacak olursa; söz konusu olayda meşru savunmanın saldırıya ilişkin tüm şartları gerçekleşmiş durumdadır. Zira Ayşe Duran’ın vücut dokunulmazlığına karşı işlenen, mevcut olan haksız bir saldırı söz konusudur. Savunmaya ilişkin şartlara bakıldığında; savunmanın zorunlu olması şartı mevcuttur. Ancak savunmanın saldırı ile orantılı, ölçülü olması şartı bu konu neticesinde yürütülecek soruşturma ve kovuşturmanın esas gündemini oluşturacaktır. İlk bakışta; savunmada sınırın aşıldığından söz etmek mümkündür. Sonuçta, bıçağın kalp gibi yaşamsal bir organ yerine ölümcül olmayan bir bölgeye saplanması ile de bu saldırının defedilebileceği gerçeği kendini göstermektedir.

Bu noktada önemle şu hususa dikkat çekmek gerekir ki; meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan kaynaklanmakta ise; eylem cezalandırılmaz. (TCK m.27) Savunmada sınırın aşılmasını somut olayın kendine özgü özellikleri kapsamında değerlendirilmelidir. Bu olay sonucu yapılacak yargılamada esas gündem; savunmada sınırın korku, heyecan ve telaştan mı aşıldığı konusu olacaktır. Şayet, sınır bu sebeble aşılmış ise fail cezalandırılmayacaktır. Ancak sınırın aşılması bu sebebe dayanmıyorsa fail cezalandırılacak; ancak cezasında ciddi indirimler yapılacaktır.

Yorumlar (0)
açık
Namaz Vakti 25 Şubat 2020
İmsak 05:42
Güneş 07:02
Öğle 12:50
İkindi 15:58
Akşam 18:29
Yatsı 19:44
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 23 46
2. Trabzonspor 22 45
3. Galatasaray 23 45
4. Sivasspor 23 45
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 23 38
7. Beşiktaş 23 37
8. Göztepe 22 34
9. Gaziantep FK 23 31
10. Gençlerbirliği 23 27
11. Antalyaspor 23 25
12. Malatyaspor 22 24
13. Denizlispor 23 24
14. Çaykur Rizespor 22 24
15. Konyaspor 23 21
16. Ankaragücü 23 20
17. Kasımpaşa 23 19
18. Kayserispor 23 16
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 23 42
3. Bursaspor 23 39
4. Adana Demirspor 23 37
5. Altay 23 34
6. Fatih Karagümrük 23 34
7. Keçiörengücü 23 32
8. Ümraniye 23 32
9. Akhisar Bld.Spor 23 32
10. Menemen Belediyespor 23 32
11. Balıkesirspor 23 31
12. Giresunspor 22 28
13. İstanbulspor 22 27
14. Altınordu 23 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 23 18
17. Boluspor 23 17
18. Eskişehirspor 23 16
Takımlar O P
1. Liverpool 27 79
2. Man City 27 57
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 44
5. M. United 27 41
6. Tottenham 27 40
7. Sheffield United 27 40
8. Wolverhampton 27 39
9. Arsenal 27 37
10. Burnley 27 37
11. Everton 27 36
12. Southampton 27 34
13. Crystal Palace 27 33
14. Newcastle 27 31
15. Brighton 27 28
16. Bournemouth 27 26
17. Aston Villa 27 25
18. West Ham 27 24
19. Watford 27 24
20. Norwich City 27 18
Takımlar O P
1. Barcelona 25 55
2. Real Madrid 25 53
3. Atletico Madrid 25 43
4. Sevilla 25 43
5. Getafe 25 42
6. Real Sociedad 24 40
7. Villarreal 25 38
8. Valencia 25 38
9. Granada 25 36
10. Levante 25 32
11. Athletic Bilbao 25 31
12. Osasuna 25 31
13. Real Betis 25 30
14. Deportivo Alaves 25 30
15. Real Valladolid 25 29
16. Eibar 24 24
17. Celta de Vigo 25 24
18. Mallorca 25 22
19. Leganés 25 19
20. Espanyol 25 19