11.02.2020, 14:21

Cinayet mi, Meşru Savunma mı ?

Türkiye gündemi son günlerde tartışmalara yol açan bir olayla sarsıldı. Kadına yönelik şiddete karşı toplumsal hassasiyet gösterdiğimiz son günlerde; Konya’da Ögür Duran’ı sevgilisi Ayşe Duran’ı döverken engellemek isteyen ancak çıkan arbedede kalbinden bıçaklayarak ölümüne neden olan Kadir Şeker’in hukuki durumu şüphesiz ki zihinlerimizi bir hayli mesşgul etmekte... Herkesin aklında aynı soru; cinayet mi, meşru savunma mı?

Teknik anlamda meşru savunma; Gerek kendisine gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetme zorunluluğu ile işlenen eylemleri ifade etmektedir. (TCK m.25) Bir saldırıya maruz kalan kişi tabiatı gereği bu saldırıyı uzaklaştırrmak amacıyla bir tepkide bulunur. Hukuk düzeni böyle bir tepkiy mazur değil, meşru, yani haklı görmektedir. Bunun neticesinde meşru savunma çerçevesinde gerçekleşen eylemler Türk Ceza Kanunu’nun sistematiğinde bir suç olarak cezalandırılmak yerine; suç neticesinde hukuka uygunluk nedeni olarak kendini gösterir. Yani meşru savunma kapsamında gerçekleşen bir eylem de suçtur. Ancak bir suçun cezalandırılması ancak Ceza Kanunumuzda o suç karşılığında bir ceza öngörülmüş ise mümkündür. (Suç ve Cezada Kanunilik İlkesi) İşte bu noktada, meşru savunma kapsamında gerçekleşen eylemlerin TCK kapsamında hukuka uygunluk nedeniyle cezalandırılmadığına dikkat çekmek gerekir. Ancak teknik anlamda meşru savunmanın uygulanabilmesi birtakım şart ve koşullara bağlı tutulmuştur. Bu şartlar kanun maddesinin lafzi yorumu dikkate alındığında “saldırıya ilişkin şartlar” ve “savunmaya ilişkin şartlar” olmak üzereye ikiye ayırlmaktadır.

Saldırıya ilişkin şatlar; Meşru savunmadan söz edilebilmesi için gerekli ilk şart bir sadırının varlığıdır. Bu saldırı kişinin kendisine veya bir başlasına yönelik olarak gerçekleşebilir. Saldırının maddi nitelikte bir fiil olması gerekirse de mutlaka cebir veya şiddet olarak tezahür etmesi zorunlu değildir.

Meşru savunmadan söz edilebilmesi için gereken ikinci şart; saldırının haksız olmasıdır. Hukuk düzeninin izin vermediği bir saldırı haksız saldırıdır. Bu saldırı mevcut olmalı veya gerçekleşmesi yahut tekrarı muhakkak olmalıdır. Saldırı başlamadan veya bittikten sonra artık meşru savunmadan söz edilemez. Bu nedenle saldırıya son verip kaçan bir kimsenin arkasından ateş etmek, meşru savunma olarak değerlendirilemez.

Son olarak bu saldırı, kişilere ait bir hakka yönelmiş olmalıdır. Bu hak, vücut dokunulmazlığı, cinsel dokunulmazlığı, malvarlığı hakkı vb haklara yönelen saldırıları kapsamaktadır. ,

Meşru savunmanın saldırıya ilişkin şartları bu şekildedir. Şimdi savunmaya ilişkin şartlara değinelim..

Savunmanın meşru olabilmesinin ön koşulu savunmada zorunluluğun olmasıdır. Bundan maksat, maruz kalınan saldırının savunma hareketlerini yapmaksızın başka türlü uzaklaştırılma imkanının bulunmamasıdır. Şayet, savunma olmadan da saldırıyı uzaklaştırma imkanı mevcut ise meşru savunmadan söz edilemez.

Meşru savunmanın şartlarından ikincisi ve en önemlisi, saldırı ile bunu defetmeye yönelik savunma arasında orantının bulunmasıdır. Bu koşul savunmanın meşruluğunun esasını oluşturmaktadır. Başka anlatımla, savunmanın hukuka uygun olabilmesi için savunma hareketinin, maruz kalınan saldırıyı defedecek ölçüde olması gerekir. Ölçüsüzlük halinde savunmada sınır aşılmış olur. Örneğin, malvarlığı hakkına yönelik bir saldırı söz konusu olduğunda, saldırganın öldürülmesi meşru savunma olarak değerlendirilemez.

Meşru savunmanın saldırıya ve savunmaya ilişkin şartları bu şekildedir. Gündemdeki Kadir Şeker olayı bakımından meşru savunmanın gerçekleşip gerçekleşmediğine yönelik bir değerlendirme yapılacak olursa; söz konusu olayda meşru savunmanın saldırıya ilişkin tüm şartları gerçekleşmiş durumdadır. Zira Ayşe Duran’ın vücut dokunulmazlığına karşı işlenen, mevcut olan haksız bir saldırı söz konusudur. Savunmaya ilişkin şartlara bakıldığında; savunmanın zorunlu olması şartı mevcuttur. Ancak savunmanın saldırı ile orantılı, ölçülü olması şartı bu konu neticesinde yürütülecek soruşturma ve kovuşturmanın esas gündemini oluşturacaktır. İlk bakışta; savunmada sınırın aşıldığından söz etmek mümkündür. Sonuçta, bıçağın kalp gibi yaşamsal bir organ yerine ölümcül olmayan bir bölgeye saplanması ile de bu saldırının defedilebileceği gerçeği kendini göstermektedir.

Bu noktada önemle şu hususa dikkat çekmek gerekir ki; meşru savunmada sınırın aşılması mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaştan kaynaklanmakta ise; eylem cezalandırılmaz. (TCK m.27) Savunmada sınırın aşılmasını somut olayın kendine özgü özellikleri kapsamında değerlendirilmelidir. Bu olay sonucu yapılacak yargılamada esas gündem; savunmada sınırın korku, heyecan ve telaştan mı aşıldığı konusu olacaktır. Şayet, sınır bu sebeble aşılmış ise fail cezalandırılmayacaktır. Ancak sınırın aşılması bu sebebe dayanmıyorsa fail cezalandırılacak; ancak cezasında ciddi indirimler yapılacaktır.

Yorumlar (0)
sisli
Günün Anketi Tümü
Büyükşehir ve Metropol İlçe Belediye Başkanları 2019'da Başarılı Oldu mu?
Büyükşehir ve Metropol İlçe Belediye Başkanları 2019'da Başarılı Oldu mu?
Namaz Vakti 19 Şubat 2020
İmsak 05:49
Güneş 07:10
Öğle 12:51
İkindi 15:54
Akşam 18:22
Yatsı 19:38
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 44
2. Başakşehir 22 43
3. Galatasaray 22 42
4. Sivasspor 22 42
5. Alanyaspor 22 39
6. Fenerbahçe 22 38
7. Beşiktaş 22 36
8. Göztepe 21 33
9. Gaziantep FK 22 30
10. Malatyaspor 21 24
11. Gençlerbirliği 22 24
12. Denizlispor 22 24
13. Çaykur Rizespor 21 24
14. Antalyaspor 22 22
15. Konyaspor 22 20
16. Ankaragücü 22 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 22 15
Takımlar O P
1. Hatayspor 22 42
2. Erzurum BB 22 39
3. Bursaspor 22 39
4. Adana Demirspor 22 34
5. Keçiörengücü 22 32
6. Akhisar Bld.Spor 22 32
7. Menemen Belediyespor 22 32
8. Altay 22 31
9. Fatih Karagümrük 22 31
10. Ümraniye 22 29
11. Giresunspor 21 28
12. Balıkesirspor 22 28
13. İstanbulspor 21 26
14. Altınordu 22 24
15. Osmanlıspor 22 18
16. Adanaspor 22 18
17. Eskişehirspor 22 16
18. Boluspor 22 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 25 51
3. Leicester City 26 50
4. Chelsea 26 41
5. Tottenham 26 40
6. Sheffield United 26 39
7. M. United 26 38
8. Wolverhampton 26 36
9. Everton 26 36
10. Arsenal 26 34
11. Burnley 26 34
12. Southampton 26 31
13. Newcastle 26 31
14. Crystal Palace 26 30
15. Brighton 26 27
16. Bournemouth 26 26
17. Aston Villa 26 25
18. West Ham 25 24
19. Watford 26 24
20. Norwich City 26 18
Takımlar O P
1. Real Madrid 24 53
2. Barcelona 24 52
3. Getafe 24 42
4. Atletico Madrid 24 40
5. Sevilla 24 40
6. Villarreal 24 38
7. Valencia 24 38
8. Real Sociedad 23 37
9. Granada 24 33
10. Athletic Bilbao 24 31
11. Osasuna 24 31
12. Real Betis 24 29
13. Levante 24 29
14. Deportivo Alaves 24 27
15. Real Valladolid 24 26
16. Eibar 23 24
17. Celta de Vigo 24 21
18. Mallorca 24 21
19. Leganés 24 19
20. Espanyol 24 19