Nar üreticisini Rus pazarı da sevindiremedi

Türkiye’nin nar üretiminin yüzde 35’ini karşılayan Antalya’da üreticiler, Rusya ile sebze meyve ihracatındaki kısıtlamaları kaldıran anlaşmanın geç yapılması nedeniyle ürünlerini 3 kat daha ucuza sattıklarından yakındı. Buna rağmen...

EKONOMİ 12.10.2016, 14:12
Nar üreticisini Rus pazarı da sevindiremedi
Türkiye’nin nar üretiminin yüzde 35’ini karşılayan Antalya’da üreticiler, Rusya ile sebze meyve ihracatındaki kısıtlamaları kaldıran anlaşmanın geç yapılması nedeniyle ürünlerini 3 kat daha ucuza sattıklarından yakındı. Buna rağmen üreticiler, umutlarını gelecek yıla bıraktıklarını kaydetti.
Tohumları meyve olarak yenilen, gövde-kök, dal ve kabukları tıbbi olarak kullanılan nar, ayrıca çorba, salata başta olmak üzere yemeklerde de nar ekşisi olarak tüketiliyor.
Türkiye’nin en önemli nar üretim merkezlerinden olan Antalya’nın merkez Döşemealtı ilçesinde, ekim aynın girmesiyle birlikte nar hasadına başlandı. Birinci kalite narlar, tüccarlar tarafından alınırken, çatlak ve küçük narlar çiftçiler tarafından meyve suyu yapımı için gönderiliyor.
Fiyat düşüklüğünden yakınırken, Rusya ile anlaşma sağlanmadan yaklaşık 20 gün önce ürünlerini tüccara düşük fiyattan sattıklarını belirten üreticiler, Rusya’ya ihracatın açılmasının bu yıl için kendilerine bir fayda getirmeyeceği görüşünde.
"Rusya’ya ihracat anlaşması geç kaldı"
İlçede yaşayan 65 yaşındaki Feridun Önal, 18 yıldır nar üreticiliği yaptığını kaydetti.
İlk senelerde nardan önemli paralar kazandıklarını aktaran Önal, "Bunun ardından herkes bahçesindeki başka ağaçları söküp nar dikti. Her taraf nar olunca fiyatlar düşmeye başladı. Tüccar zamanında fiyat vermiyor. İlk tüccarın fiyatını açıklamasının ardından gelen tüm tüccarlar da aynı fiyatı söylüyor. Sanki ağız birliği yapmışlar gibi. Gelen tüccar da sadece birinci sınıf narı alıyor, diğerlerini almayınca yarı yarıya zarar oluyor" dedi.
Narın uzun süre dalında bekletilememesinin üretici açısından olumsuz olduğunu dile getiren Önal, "Eylül ayı içinde tüccar bahçeleri gezip fiyat belirler. Ardından 5 Ekim gibi nar hasat edilmeye başlanır. En iyi narı alır, kötüsü bize kalır. Şuanda fiyat 40 ile 70 kuruş arasında değişiyor. Ben narımı tüccara eylül ayının 20’sinde sattım. Şuan toplanıyor. Rusya ile aramızdaki sebze meyve kısıtlaması yeni kalktı. Bundan 15-20 gün önce kalksaydı biz narımızın kilosunu tüccara 1 lira 50 kuruştan verirdik. Pazar açılınca hiç bahçeye gelmeyen tüccarlar daha fazla gelmeye başladı" diye konuştu.
"Umut seneye"
Çiftçinin zor durumda olduğunu belirten Önal, ağaçları sökmemeleri halinde umutlarını seneye sakladıklarını belirtti.
Önal, ilçedeki bazı nar bahçesi sahiplerinin ise ağaçlarını kesip yerine zeytin ağacı dikmeye başladıklarını sözlerine ekledi.
" 70 kuruş masraf, 40 kuruş satış"
10 yıldır nar üretimi yapan 38 yaşındaki Arif Çini, bu yıl narın kilogramını 70 kuruşa malettiklerini fakat 40 kuruştan zor satabildiklerini vurguladı.
Narın elde kalmaması için ucuz olmasına rağmen tüccara verdiklerini dile getiren Çini, "Rusya ile anlaşma yapıldı ama bizi artık bağlamıyor. O anlaşmadan önce biz narımızı 40 kuruşa satmıştık. Bu yıl bizim için bitti, önümüzdeki yıla bakıyoruz. Bu yıl zarar ettik ama inşallah ihracat sayesinde yeni yılda kar ederiz. Tüketicinin en kaliteli narı yemesi için çalışıyoruz ama emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Ağaçlarımızı kesecek değiliz, ümidimizi seneye bıraktık" ifadelerine yer verdi.
"Hasat süresi çok kısa"
Nar üreticisi Güngör Daşdiken, narda hasat süresinin en fazla 3 hafta olduğunu belirterek, "Bu yıl üründe verim yüksek ama kalite bazı yerlerde düşük. Yazdaki yüksek hava sıcaklığı etkiledi. Döşemealtı’nın kırmızı narının yerini hiçbir nar tutmaz. İhracat olarak giden bir nar üretiyoruz. Fiyat 40 ile 70 kuruş arasında değişiyor. Toplanan nar soğuk depolarına gidecek, oradan da ihracata gider. Çiftçi kazanmasa da diğer sektörlere Rusya pazarının açılması katkı sağlayacaktır" dedi.
"Üretim fazla"
Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği(BAİB) Başkanı Mustafa Satıcı, Türkiye’de son 10 yılda nar üretiminde orantısız bir büyüme olduğunu işaret ederek, uyarıların dikkate alınmadığına değindi.
Üretim rekoltesinin 400 bin tona ulaştığını kaydede Satıcı, "Bizde 2000’li yıllarda 5 bin tona yakın nar ihracatı yaparken bu rakamı son dönemde 100 bin tona çıkardık. İhracatta ciddi artış yakaladık. Ama çok da ötesine geçemiyorsunuz. Mısır ve İspanya gibi önemli rakipleriniz var. Bu üretim fazlası büyük bir problem. İkincisi narda hasat süresinin kısa olması. Ayrıca iklime bağlı olarak aşırı ısınma soğuma yağmur ürün kalitesini etkiliyor" dedi.
"Rusya pazarı az da olsa etkiler"
Üretimin fazla olması, kalite düşüklüğü, Rusya’nın talebinin az olması nedeniyle fiyatların diğer yıllara göre aşağıda kaldığına değinen Satıcı, "Nar fiyatları uzun süre böyle devam edecek. Ürünün ancak yüzde 25’ini değerlendirebiliyoruz. İç piyasanın hareketlenmesi gerekiyor. Rusya pazarının açılmasıyla ihracatta az da olsa hareket bekliyoruz. Çünkü narda alışveriş çok önceden bitti. Depo dönemi başladı" ifadelerine yer verdi.
"Rekolte yüzde 30 yüksek"
Antalya Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Ali Çandır, "Antalya’da yaklaşık 107 bin ton nar üretimi yapılıyor. Nar hasadı şu günlerde başladı. Bu yıl rekoltenin yüzde 30 gibi bir oranda yüksek olması ve daha erkenci çeşitlerin de pazara yüksek tonajda girmesi nedeniyle 50-70 kuruş arasında üretici fiyatı bulmaktadır" dedi.
Yorumlar (0)
13°
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Büyükşehir ve Metropol İlçe Belediye Başkanları 2019'da Başarılı Oldu mu?
Büyükşehir ve Metropol İlçe Belediye Başkanları 2019'da Başarılı Oldu mu?
Namaz Vakti 22 Şubat 2020
İmsak 05:46
Güneş 07:06
Öğle 12:51
İkindi 15:56
Akşam 18:26
Yatsı 19:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 23 45
2. Trabzonspor 21 44
3. Başakşehir 22 43
4. Galatasaray 22 42
5. Alanyaspor 23 39
6. Fenerbahçe 22 38
7. Beşiktaş 22 36
8. Göztepe 21 33
9. Gaziantep FK 22 30
10. Malatyaspor 21 24
11. Gençlerbirliği 22 24
12. Denizlispor 22 24
13. Çaykur Rizespor 21 24
14. Antalyaspor 22 22
15. Konyaspor 22 20
16. Ankaragücü 22 20
17. Kasımpaşa 22 16
18. Kayserispor 22 15
Takımlar O P
1. Hatayspor 23 45
2. Erzurum BB 22 39
3. Bursaspor 22 39
4. Adana Demirspor 22 34
5. Keçiörengücü 22 32
6. Akhisar Bld.Spor 22 32
7. Menemen Belediyespor 23 32
8. Altay 22 31
9. Fatih Karagümrük 22 31
10. Ümraniye 22 29
11. Giresunspor 21 28
12. Balıkesirspor 22 28
13. İstanbulspor 21 26
14. Altınordu 22 24
15. Osmanlıspor 23 21
16. Adanaspor 22 18
17. Eskişehirspor 23 16
18. Boluspor 22 16
Takımlar O P
1. Liverpool 26 76
2. Man City 26 54
3. Leicester City 26 50
4. Chelsea 26 41
5. Tottenham 26 40
6. Sheffield United 26 39
7. M. United 26 38
8. Wolverhampton 26 36
9. Everton 26 36
10. Arsenal 26 34
11. Burnley 26 34
12. Southampton 26 31
13. Newcastle 26 31
14. Crystal Palace 26 30
15. Brighton 26 27
16. Bournemouth 26 26
17. Aston Villa 26 25
18. West Ham 26 24
19. Watford 26 24
20. Norwich City 26 18
Takımlar O P
1. Real Madrid 24 53
2. Barcelona 24 52
3. Getafe 24 42
4. Atletico Madrid 24 40
5. Sevilla 24 40
6. Villarreal 24 38
7. Valencia 24 38
8. Real Sociedad 23 37
9. Granada 24 33
10. Athletic Bilbao 24 31
11. Osasuna 24 31
12. Real Betis 25 30
13. Levante 24 29
14. Deportivo Alaves 24 27
15. Real Valladolid 24 26
16. Eibar 23 24
17. Mallorca 25 22
18. Celta de Vigo 24 21
19. Leganés 24 19
20. Espanyol 24 19