Osmanlıda yangını haber veren gözetleyiciler köşklü saraylı kuleli odalı

Omanlı Devletinde yangınları haber vermesi için yangın kulelerinde ve başka yerlerde bekletilen gözetleyicilere ne ad verilirdi

EKONOMİ 28.10.2019, 22:43 28.10.2019, 22:57
Osmanlıda yangını haber veren gözetleyiciler köşklü saraylı kuleli odalı
banner257

Omanlı Devletinde yangınları haber vermesi için yangın kulelerinde ve başka yerlerde bekletilen gözetleyicilere ne ad verilirdi

iSTANBUL’UN BEKÇiSi BEYAZIT YANGIN KULESi

İstanbul’un simgelerinden Beyazıt Yangın Kulesi, aydınlatma projesiyle eski günlerine geri döndü. Projenin tanıtım gecesi, geçen pazartesi yapıldı. Biz de bu vesileyle tarihi kulenin geçmişine bir göz atalım dedik

İstanbul panoramasında ilk dikkati çeken camilerle Galata ve Beyazıt kuleleridir. Şehrin sembolü olan tarihi eserler arasında yerini alır Beyazıt Kulesi. Yangın kulesi olarak inşa edildiği için herhangi bir penceresinden bakıldığında İstanbul’un panoramasını ayaklar altına serer.
Kule, 1828’den itibaren yangınların yerini tespit etmek ve müdahalede bulunmak için Sultan II. Mahmut’un emriyle, Serasker Hüseyin Paşa tarafından, Mimar Senekerim Balyan’a yaptırıldı.
Yangınlar, Beyazıt Kulesi’nden gündüz sarkıtılan sepetlerle, Galata Kulesi’ne asılan bayraklarla ve geceleri de fener yakılarak haber verilirdi. Bu bayrak ve fenerleri gören İcadiye Kulesi top atışı yaparak yangını bütün İstanbul’a duyururdu.
Top sesini duyan İstanbul halkı, yangının semtini öğrenmek için ‘köşklüleri’ beklerdi. Yangın kulesine ‘yangın köşkü’; yangın gözcülerine de ‘köşklü’ deniyordu. Beyazıt Kulesi’nde 20 köşklü, Galata Kulesi’nde 18 köşklü ve İcadiye Kulesi’nde üç köşklü vardı. 1923’e kadar göreve devam eden bu köşklüler, kulelerdeki odalarda yaşarlardı.

“Kız mı, oğlan mı?”
Beyazıt Kulesi’nin geleneklerine göre, yangını gören nöbetteki köşklü, “Ağa! Bir çocuğun oldu” derdi. Ağa da sorardı: “Kız mı, oğlan mı?” Anadolu yakası, Beyoğlu ve Boğaz’ın Rumeli yakası yangınları ‘kız’, İstanbul içi yangınları da ‘oğlan’ olarak anılırdı. Haberi alan ağa hemen kalkar, dolaptan bir çanak maytap çıkarıp yakarak İcadiye Kulesi’ne haber verir ve İcadiye’den yedi pare top atılarak yangın tüm ahaliye ilan edilirdi. Yangının başlamasından söndürülünceye kadar geçen süre boyunca kuleden sepetler sarkıtılır, fenerler asılırdı.
Kule, cumhuriyet döneminde de kullanıldı. Hatta 1962’de havanın açık olduğu bir gün Büyükada’da başlayan bir yangın, gözetleme yapan itfaiyeci tarafından sokağına kadar belirtildi.
Cumhuriyet döneminde kulenin yangınların yanında ek bir görevi daha oldu. Hava durumu 1995’e kadar Beyazıt Kulesi’ndeki ışıklarla duyuruldu. Beyazıt Kulesi’nin ışıkları; mavi yandığı zaman, havanın ertesi gün açık olacağını; yeşil yandığı zaman yağmurlu; sarı yandığı zaman sisli; kırmızı yandığı zaman ise karlı olacağını bildiriyordu.
Galata ve Unkapanı köprülerinin açık ya da kapalı olduğu da yine Beyazıt Kulesi’nden bildirilirdi. Sabaha karşı saat
04.00-06.00 arasında kulede; yeşil ışık yandığı zaman Haliç’teki gemilerin Marmara’ya geçtiği; kırmızı ışık yandığı zaman Marmara’daki gemilerin Haliç’e geçtiği; çift kırmızı yandığı zaman ise köprülerin kapalı olduğu belirtilirdi.

Ziyarete açılacak
Şimdilerde Beyazıt Yangın Kulesi, ‘aydınlatma projesi’yle yeni bir döneme adım atıyor. Bu projeye göre, 15 yıldır kapalı olan kule, bugün artık aydınlık bir hale geldi. İç restorasyonu tamamlandığında da gezilebilecek duruma gelecek. Bunun için de çalışmalar sürüyor. Yakında herkes Beyazıt Yangın Kulesi’ne çıkabilecek, İstanbul’un güzelliğine bakabilecek. 360 derece manzarayı izledikten sonra, isterseniz Süleymaniye kapısından çıkıp, Süleymaniye Camii’yle buluşabilirsiniz.

İstanbul’a renk katan yeni projeyle birlikte:
* Beyazıt Kulesi bir önceki aydınlatma çözümüne göre yüzde 60 enerji tasarrufu sağlayacak.
* Atmosfere salınan sera gazında yıllık 19 ton azalma sağlanacak. Bu da yıllık bin adet ağacın kurtarılması anlamına geliyor.
* Kullanılan yeni armatürlerin ömürlerinin üç kat daha uzun olması sayesinde bakım maliyetleri yüzde
70 oranında azalacak.

Renklere göre hava durumu
Tarihi eserlerle zarar vermeyen LED teknolojisi ile aydınlatılan Beyazıt Kulesi, eskisi gibi İstanbullulara havanın nasıl olacağını da bildirecek. Gerçekleştirilen ışıklandırma sistemine göre mavi açık ve güneşli, yeşil yağmurlu, sarı sisli havayı, kırmızı ise kar yağışını simgeliyor.

Sayılarla Beyazıt Kulesi
* Yangınları haber vermek amacıyla 1749’da, 85 metre yüksekliğinde ve ahşap olarak inşa edildi.
* 1756’daki Cibali yangınında yandı. 1826’da yeniden yapılan kule yeniçeri ayaklanmasında bir kez daha yandı.
* 1828’de, Sultan II. Mahmut zamanında, Mimar Senekerim Balyan tarafından yeniden yapıldı.

Yorumlar (0)
26°
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Namaz Vakti 09 Temmuz 2020
İmsak 03:27
Güneş 05:11
Öğle 12:42
İkindi 16:34
Akşam 20:03
Yatsı 21:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 30 63
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Beşiktaş 30 50
6. Fenerbahçe 30 49
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 30 32
13. Denizlispor 30 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Leicester City 33 58
4. Chelsea 33 57
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 33 49
8. Sheffield United 33 48
9. Burnley 33 46
10. Tottenham 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 33 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 33 28
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Athletic Bilbao 34 48
9. Valencia 34 47
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 34 39
14. Real Betis 34 38
15. Deportivo Alaves 34 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24