17.01.2020, 21:20

Kahramanmaraş Merkezdeki Ata Dulkadiroğlu Camileri ve Akıbeti

'Kâfir ağlar bizim ahvâl-i perişanımıza!' FUZULİ.

Dulkadiroğluları Beyliği 1337-1522 yılları arasında hüküm süren bir Türkmen Beyliğidir. Elbistan ve Maraş merkez olmak üzere doğuda Harput’tan, Kırşehir’e, Yozgat ile Sivas’ın güneyinde Gemerek ve Gürün’den Hatay’a bağlı Hassa’ya kadar yayılan bölgede hüküm süren beylik Oğuzların Bozok koluna mensuptur.

Bilindiği üzere bu beylik Kahramanmaraş’ta uzun süre hüküm sürmüştür. Dolayısıyla Kahramanmaraş’ta birçok Dulkadiroğlu Beyliği vakıf yapısı vardır. Yanı sıra bu yapıların çoğu da dönemindeki savaşlardan, afetlerden dolayı yok olmuştur. Ayrıca yok oluşlarındaki nedenlerden biri de uzun zamana yayılan insanların ilgisizliği ve bilinçsizliğidir. Bu yapılardan günümüze sağlam olarak gelenlerin hemen hemen hepsi ise Dulkadiroğluları Beyliğinin son beyi Alâüddevle Bozkurt Bey döneminden kalmadır ve onun döneminde yapılmıştır. Alâüddevle Bozkurt Bey 1479 yılında beyliğin başına geçerek 36 yıl hüküm sürmüştür. Alâüddevle Bozkurt Bey ayrıca Yavuz Sultan Selim'in öz annesi olan Ayşe Hatun'un babasıdır. Döneminde Osmanlı Devletine karşı denge siyaseti gütmüştür ancak Yavuz’un siyasetine uymadığı için ailecek idam edilmiştir. Bu süreç ayrı bir öneme sahiptir ve uzundur dolayısıyla konumuz dışındadır. Kısacası bu dönemde beylikler ya bağımsız hareket eder ya da devletlerle iyi geçinerek hareket ederdi.

Asıl meselemiz Kahramanmaraş merkezde bulunan Dulkadiroğlu döneminde yapılmış camilerdir. Bu camilerin hemen hemen hepsi Alâüddevle Bozkurt Bey döneminde yapılmıştır. Bu camiler:

1.Çınarlı Cami

-Yaptıran Alâüddevle Bozkurt Bey

-1500’lü yılların başında yapılmıştır.

-Bulunduğu yer, Fevzi Paşa Mah. Aladağ Sokak.

2.Boğazkesen (Ekmekçi Ali Ağa) Cami

- Alâüddevle Bozkurt Bey’in ekmekçibaşı Hacı Ali Ağa bin Abdullah tarafından yapılmıştır.

-1480,1515 tarihleri arasında yapılmıştır.

-Bulunduğu yer, Ekmekçi Mah. Boğazkesen Caddesi.

3.Haznedarlı Ali Ağa Cami

- Alâüddevle Bozkurt Bey’in hazinedarı Ali Ağa tarafından yaptırılmıştır.

- 1480,1515 tarihleri arasında yapılmıştır.

4.Şazi (Şadi) Bey Cami

-Yaptıran Alâüddevle Bozkurt Bey’in komutanlarından Şadi Bey’dir.

-1480,1515 tarihleri arasında yapılmıştır.

-Bulunduğu yer, Dumlupınar Mah. Malik Ejder Caddesi.

5.Ulu Cami

-Yaptıran Dulkadiroğlu Beyliği hükümdarı Süleyman Bey’dir.

-1442,1454 tarihleri arasından yaptırılmıştır.

-Bulunduğu yer, Kurtuluş Mah. Atatürk Bulvarı.

6.Hatuniye (Şems Hatun) Cami

- Yaptıran Alâüddevle Bozkurt Bey’dir.

-1500,1510 tarihleri arasında yapılmıştır.

-Bulunduğu yer, Kurtuluş Mah. Gediz Sokak.

Merkezde bulunan Dulkadiroğlu Beyliği tarafından yapılan camiler bu kadardır. Unutulmaması gerekir ki bu beyliğimize ait Kahramanmaraş’ta birçok yapımız vardır, yani merkezde bulunan camilerle sınırlı değildir.

Bu beyliğe ait Kahramanmaraş merkezdeki camilerin ise çoğu özgün özelliklerini bakımsızlıktan, bilgisizlikten dolayı kaybetmiştir, çoğunun sadece birkaç noktası özgünlüğünü korumuştur. Ama lafa gelince atamızı, millet sevgimizi ağzımızdan düşürmeyen bizler bu konulara sessiz kalmış, yeri gelmiş bakımsızlık biten yapılarımızı betonarme yapmalarına göz yummuş, yeri gelmiş hemen dibine gece kondular dikmişiz. Maalesef bazı şeyler sözle olmuyor bunlar ise ispatı. Bilinçli ve atasına saygısı olan bir Türk vatandaşını yapması gereken tarihi eserlerimize sahip çıkarak üzerimize düşen görevi yerine getirmektir. Nedir bu görev? Bu görev şudur; tarihi eserlerimiz çevresine gecekondular dikilmesine mani olmak, yapılarımıza zarar verenleri uyarmak yani sahip çıkmak, yapılarımızda gözle görünür sorun fark ettiğimiz zaman yetkili kurumu veya kurumları aramak. Kurumlarımıza düşen görev ise yapıların çevresinde biten gecekonduları tıraşlamak ve yapıların özgünlüklerini koruyabilmek için gerekli bilimsel çalışmaları yapmaktır.

Yorumlar (2)
Tarihci 6 ay önce
Lütfen ilk önce Anadolu beylikleri tarihini alanında uzman akademisyenlerden dinleyip öyle fikrinizi paylaşın lakin Dulkadiroğlu beyliği hakkında verdiğiniz bilgiler gerçeği yansıtmamaktadır andaolu beylikleri bağımsız olmamış selcukluya tabi olmuştur ve bu beylikler tevaifi mülkle 1522 de birleşip osmanliyi doğurmuştur.bunlar yanlış verdiğiniz bilgilerin bir kaçının doğrusu.bu konuda ilk önce sağlam bir araştırma yapmanızı tavsiye ederim
Öğr. Gör. 6 ay önce
Bilimsel etik kurallarını tavsiye etmeden önce yazarın ne demek istediği önemlidir. Bozkurbey’in idam ediliş nedeni Osmanlı’ya kafa tutarak Memlük safında daha sonra ise Safari-Osmanlı savaşında Osmanlın yanında yer almamasıdır.
24°
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Namaz Vakti 11 Temmuz 2020
İmsak 03:29
Güneş 05:13
Öğle 12:43
İkindi 16:35
Akşam 20:02
Yatsı 21:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 31 62
3. Sivasspor 31 54
4. Beşiktaş 31 53
5. Galatasaray 31 52
6. Alanyaspor 31 51
7. Fenerbahçe 31 50
8. Gaziantep FK 31 41
9. Göztepe 31 39
10. Antalyaspor 31 38
11. Kasımpaşa 31 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Malatyaspor 31 32
14. Denizlispor 31 32
15. Çaykur Rizespor 31 32
16. Kayserispor 31 31
17. Konyaspor 31 30
18. Ankaragücü 31 26
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 34 92
2. Man City 34 69
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 34 58
6. Wolverhampton 34 52
7. Sheffield United 34 51
8. Arsenal 34 50
9. Tottenham 34 49
10. Burnley 34 49
11. Everton 34 45
12. Southampton 34 44
13. Newcastle 34 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 34 36
16. West Ham 34 31
17. Watford 34 31
18. Bournemouth 34 28
19. Aston Villa 34 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 35 80
2. Barcelona 35 76
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 35 63
5. Villarreal 35 57
6. Getafe 35 53
7. Real Sociedad 35 51
8. Valencia 35 50
9. Granada 35 50
10. Athletic Bilbao 35 48
11. Osasuna 35 45
12. Levante 35 43
13. Real Betis 35 41
14. Real Valladolid 35 39
15. Eibar 35 36
16. Celta de Vigo 35 36
17. Deportivo Alaves 35 35
18. Mallorca 35 32
19. Leganés 35 29
20. Espanyol 35 24