Fağfur nedir? Osmanlılarda hangisi için (Hindistan sultanı, Çin İmparatoru, iran şahı, moğol hanı) fağfur ifadesi kullanılırdı?

Osmanlı Devleti zamanında Hindistan sultanı, Çin İmparatoru, iran şahı, moğol hanı bunlardan hangisine fağfur denirdi? Fağfur nedir ne demektir? Fağfur kökeni ve anlamı nedir?

KÜLTÜR-SANAT 07.07.2017, 00:24
Fağfur nedir? Osmanlılarda hangisi için (Hindistan sultanı, Çin İmparatoru, iran şahı, moğol hanı) fağfur ifadesi kullanılırdı?
banner257

Osmanlı Devleti zamanında Hindistan sultanı, Çin İmparatoru, iran şahı, moğol hanı bunlardan hangisine fağfur denirdi? Fağfur nedir ne demektir? Fağfur kökeni ve anlamı nedir?

FAĞFUR: Yarı şeffaf Çin porseleni. Çok kıymetli porselenden yapılan yemek kabı. Çin yapısı. * Eskiden Çin İmparatoruna verilen isim.

Fağfur : ( kâse-i fağfur)

Fağfur   diğerr dillerdeki Alm. Porzellan (n), Fr. Porceleaine (f), İng. Chinaware, porcelain kelimelerini karşılar. Sözlük anlamı olarak : Eski  Çin imparatorlarına verilen unvan. Çin'de yapılmış kâse, tabak, vazo vb. porselen eşya anlamlarına gelir.

Fağfur kelimesi Çin Kayserlerini ve ve Çinde yapılmış porselen eşyaları hatırlatan anlamları ile divan şiirmizde karşımıza bol bol çıkar.  Fağfuri tabak,  fagfuri, fincan, kase,  saray, kâşane , tabirleri şiirimizde bol bol kullanılmıştır.

 “Fağfûr” da hem  Çin sultanı hem de meşhur Çin porselenleri için kullanılır. Fağfur kelimesi divan şairlerinin zihninde Çin İmparatoru anlamı ile de dolaşır. Çin hakanı olmak; saltanat ve güç sahibi olmayı ifade etmektedir. Fağfur bu yönleri ile kasidelerde geçer. Kasidelerde Çin  kayseri ile kıyas edilen mahbuplar Çin kayserlerinden veya fağfurlarında üstün tuturulur.  Fağfur’un çok nadir ve pahalı olması  Çin hükümdarlarını da ifde etmesi;  şairlerin kıyaslar yapmalarına neden olmuştur.  “Divan şairleri tarafından memduhu överken bir kıyas olarak zikredilen şahıslar kategorisinde  de kullanılmış;  övülen bir kişi ile kiyaslanmış,  ve daima memduhtan değersiz   gosterilmiştir. ”  Dursun Ali Tökel

Gedâ-yı kûyun olup dergehünde kâse-lîs olmak
Diyâr-ı Çînde fağfûr u hâkân olmadan yegdür             Azmî[1]

Bilindiği gibi günümüzde dahi Çin porselenleri dünyaca meşhurdur.  Fağfur Çin'de, senelerce süren bir işlemden sonra elde edilen çok kıymetli bir seramik toprağının da adıdır. Bu topraktan yapılan fincan , tabak, biblo, ve kaseler çok pahalıdır. Çin porselenlerin kıymeti işte bu toparağından ve üzerine yapılan  ince işlemelerden gelir. 

Fağfurların kırılması çok değerli bir  eşyanın kırılması demektir.  Fağfurların kırılması şikset olması şairlerimizin güzel tasavvurlar oluşturmasına zeminler hazırlamıştır.

Her ney-i seng-i belayı rüzgar itse şikest
Ya ser-i kayserdir ol   ya efser-i fağfurdur.     Rüşdi [2]

Lutf-ı haddünden  şikest âyîne-i Çînî bulur
Nak-ı hüsnünden hacâlet nüsha-i Erjeng alur          Karamanlı Nizami

Fağfuri kaselerden ş yapılmış kadehlerden  içilen şaraplar  ve  fagfuri kaselerin çıkardığı sesler divan şairlerimizin  hayallerini süsler.

Neşve tahsil ettiğin sagar  da senden gamlıdır
Bir dokun bin ah işit kase-i fağfurdan                                Ali Bey

Kase-i lebriz  fağfur olsa da vermez sada
Servet  efsayiş bulunca  ağniya hissetlenir        Rağıp Paşa

Divan şairlerinin muhayyilesinde bu fincanlar ve kaselerin yanı sıra fağfurdan yapılmış sırça saraylar ve kaşaneler de vardır

Nerdübanlar bûsiş-î nermîn-i dâmânıyle mest
İndi bin işveyle bir kâşâne-î fağfûrdan

Cihan sahnında  bir âmâde bezm-i  hass-ı şahane
Felek bezminde bir şeh-i kâse-i  yektâ-yi fağfuri         Nefi

Bum nevbet mî- zened  ber tarem-i Efrasyap
Pedadar-ı  mi koned  der kasr-ı kayser ankebud       Fatih Sultan  Mehmet

Bu  Farsça beyti Fatih İstanbul’u aldığında  harap hale gelmiş olan Bizans Tekfurlarının sarayını görünce söylemiştir.

Efrasyap'ın  yıkılmış sarayının kubbesi üzerinde baykuşların nevbet  - gülbank çaldığı gibi ,  Rum Kayserinin  sarayının  kapıların a örümcekler perdedar olmuş.

Yorumlar (0)
36°
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Namaz Vakti 12 Ağustos 2020
İmsak 04:08
Güneş 05:39
Öğle 12:42
İkindi 16:29
Akşam 19:36
Yatsı 21:01
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25