Prof. Dr. İffet bitkisel ürünler hakkında uyarıda bulundu

TBMM’de Tıbbi ve Aromatik Bitkileri (TAB) Araştırma Komisyonu’na sunum yapan Hacettepe Üniversitesi Farmasötik ve Botanik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İffet İrem Tatlı Çankaya, bitkisel ürünlerin yanlış kullanımıyla ilgili hayati uyarılarda bulundu.

SAĞLIK 01.06.2019, 12:52
Prof. Dr. İffet bitkisel ürünler hakkında uyarıda bulundu
banner257

Hürriyet'ten Bülent Sarıoğlu'nun haberine göre, TBMM’de Tıbbi ve Aromatik Bitkileri (TAB) Araştırma Komisyonu’na sunum yapan Hacettepe Üniversitesi Farmasötik ve Botanik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İffet İrem Tatlı Çankaya, bitkisel ürünlerin yanlış kullanımıyla ilgili hayati uyarılarda bulundu. Aynı zamanda TÜBİTAK’ın Bitkisel Tıbbi Ürün Geliştirme Projesi’nde araştırmacı olan Prof. Çankaya, bazı aktarlardaki bilinçsiz yönlendirmeler ve sorumsuz yayınlara karşı mücadele ettiklerini vurguladı. Çankaya, şunları söyledi:

AKTARLARDAKİ SAĞLIK RİSK

“Her farmasötik forma gelmiş bir dozaj formu, ilaç anlamına asla gelmez. Maalesef her bitkiyi yetiştiren kişi bir sarımsak havanında dövüp bir kapsüle koyduktan sonra kapımızda ilaç olarak bir şişe içerisinde satıyor. Bizim de endişemiz bu. Önemsediğim konulardan biri tıbbi çaylardır. Tüm dünyaya baktığınız zaman eczanelerde bir reçete formunda eczacı, hastasına göre tıbbi çayı formüle edebilmektedir. Karamürvel bitkisi mesela en çok reçete edilenlerden biridir, sambucus nigra, altında tilya, ıhlamur veya mentha tıbbi nane olarak... Avrupa Birliği (AB) ülkelerindeki eczanelerde ve bizde tek poşetlik dozaj formları içinde bulunmaları önemlidir. Ama ülkemizde mesela ‘mentollü nane’ diye bir tıbbi nane satışı var. Biz zaten tıbbi nanede mentolü bekleriz, mentollü nane diye bir şey olmaz veya papatya beyaz diye olmaz. Maalesef aktarlarda halkı hem maddi hem manevi olarak sağlık riskine de sokucu derecede problem çıkaracak ürünleri sunmaktalar. Pek çok aktarda ‘tıbbi papatya’ diye satılan bir çay formundaki ürünün paketlenmiş halinin hiçbir şekilde papatya olmadığı gibi.

KARACİĞERİ ZEHİRLER

Bir hocamın sözü çok hoşuma gider: ‘Bitkiler masumdur, suçlu olan ürünlerdir.’ Aktarlarla emin olun çok mücadele veriyoruz. Mesela kış çayı olarak aktar hemen ekinezyayı tutuşturuyor elinize. Hiçbir aktarın, ‘Bu asteraceae familyası bitkisi içinde pirolizidin alkaloit var ve 6 ila 8 haftadan fazla kullanırsanız karaciğer toksitesine gider, daha uzun kullanırsanız organ yetmezliğine gider’ veya ‘Bu, bağışıklık sisteminde kullanılan bir bitkidir, MS iseniz, AIDS varsa bunu kullanmamanız lazım’ demez. Ama bunu ürün bazında eczacı bilir ve eczaneye geldiğinde kişiyi uyarır.

VATANDAŞ BİTKİDE ÇOK CESUR

Sarı kantaron... Hemen herkes çok konuşuyor mesela. Ama etkileşimi olmadığı ilaç yok neredeyse. Bitki dediğimiz andan itibaren çok cesurca... Hacettepe hastanelerine geldi bundan 2-3 yıl evvel, digitalis zehirlenmesi olarak. İçinde ‘digitalis lanata’ yani yüksük otu bitkisinden elde edilen kalp ilacı diye öğreniyor hasta. Kalp kriziyle beraber komada geliyor. Yakını kullandığı örneği getiriyor ki ‘digitalis’ yapraklar, bir dijital zehirlenmesi. Analiz ediyoruz ve görüyoruz ki digitalis yapraklarını çay olarak içmiş. Çok önemli bir bilgi vardır ki, bu bitkileri fitoterapide kullanmayız. Kullandıklarımız zayıf etkili veya orta etkili bitkilerdir.”

MEYAN İÇİN UYARIN

“Meyan bizim için orta etkili bir bitkidir. Bugün ramazan ayında Gaziantep yöresinde 30 gün boyunca şerbeti içilir, uyarmanız lazım. 6 haftaya kadar kullanım sürecinde, kalp ilacı alan bir hastanın kullanımıyla etkileşebilir ve hipokalemi yapabilir, bunu uyarmamız lazım. Biz bunları bilerek doz ayarlamasını yapıyoruz.”

SARMAŞIK ÇAYINDAN ÖLÜRSÜNÜZ

“Tüm bu pestisitler, aflatoksinler, mikrobiyolojik kontaminasyon, ağır metal analizleri hem bitkide hem de bitmiş üründe yapılmakta. En önemli şey, etkililik, kalite ve güvenlik. Bir bitkiye ‘tıbbi’ adını verebilmek istiyorsak bu üç kriteri sağlamak durumundayız. Nasıl kullanacağımızı bilmemiz gerekir. Sarmaşığı göstermek isterim. Hedera helix, taze yaprakları çok zehirlidir, doğrudan çay olarak içtiğiniz zaman ölürsünüz. Ama bu bitkinin piyasada bitkisel ekstra olarak ilacı var ve hekimler tarafından çocuklara da reçete edilir. Dolayısıyla neresini kullanacağımızı bildiğimiz zaman doğru ürüne ulaşabiliriz.”

ACI KAVUN TEHLİKELİ

“‘Acı kavun’ (eşekhıyarı) oldukça tehlikeli bir bitkidir. Televizyonlarda da çok yayınlandı. İşin ehli olmayan kişilerce bir duyum alıp bu şekilde uygulatıp ölümle sonuçlanan vakalar var. Yani alıp da meyveyi burnundan sıkarak sinüzit tedavisini yapamaz acı kavunla. Yurtdışında bitkisel drogların satış yerleri eczaneler. Öyle bir durum var ki, bir tıbbi çay reçetesi götürün, bir kutu vardır, aynı bitkinin farklı bir zamanda toplanmış başka bir lotunu kullanmaz. Reçetede 7 gramlık melisa geldi diyelim ki ve bu kutuda 5 gram var, eczacı asla ‘İkinci kutuyu açayım, 2 gramı da buradan vereyim’ demez. Hasat edildiği zaman, aynı bitki bile olsa, etkisi değişebilir. Her şeye dikkat ediliyor.”

Yorumlar (0)
22°
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Namaz Vakti 09 Temmuz 2020
İmsak 03:28
Güneş 05:12
Öğle 12:43
İkindi 16:34
Akşam 20:03
Yatsı 21:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 31 66
2. Trabzonspor 30 61
3. Sivasspor 30 54
4. Galatasaray 30 52
5. Fenerbahçe 31 50
6. Beşiktaş 30 50
7. Alanyaspor 30 48
8. Göztepe 30 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 30 37
11. Kasımpaşa 30 36
12. Gençlerbirliği 31 33
13. Denizlispor 31 32
14. Kayserispor 30 31
15. Konyaspor 30 30
16. Malatyaspor 30 29
17. Çaykur Rizespor 30 29
18. Ankaragücü 30 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 32 60
2. Erzurum BB 32 56
3. Adana Demirspor 32 55
4. Bursaspor 32 55
5. Akhisar Bld.Spor 32 54
6. Fatih Karagümrük 32 53
7. Altay 32 51
8. Ümraniye 32 44
9. Keçiörengücü 32 44
10. Giresunspor 32 44
11. Menemen Belediyespor 32 42
12. İstanbulspor 32 37
13. Balıkesirspor 32 35
14. Altınordu 32 33
15. Boluspor 32 30
16. Osmanlıspor 32 27
17. Adanaspor 32 21
18. Eskişehirspor 32 12
Takımlar O P
1. Liverpool 33 89
2. Man City 33 66
3. Chelsea 34 60
4. Leicester City 34 59
5. M. United 33 55
6. Wolverhampton 33 52
7. Arsenal 34 50
8. Tottenham 33 48
9. Sheffield United 33 48
10. Burnley 33 46
11. Everton 33 44
12. Newcastle 33 43
13. Southampton 33 43
14. Crystal Palace 34 42
15. Brighton 33 36
16. West Ham 33 31
17. Watford 34 31
18. Aston Villa 33 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 34 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 34 77
2. Barcelona 34 73
3. Atletico Madrid 35 63
4. Sevilla 34 60
5. Villarreal 34 54
6. Getafe 34 53
7. Real Sociedad 34 51
8. Valencia 35 50
9. Athletic Bilbao 34 48
10. Granada 34 47
11. Osasuna 34 45
12. Levante 34 43
13. Real Valladolid 35 39
14. Real Betis 34 38
15. Celta de Vigo 35 36
16. Deportivo Alaves 34 35
17. Eibar 34 35
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 34 28
20. Espanyol 34 24