ATV ekranlarında izleyiciyle buluşan Kim Milyoner Olmak İster yarışmasında sorulan bir dil bilgisi sorusu, hem yarışmacıları hem de izleyicileri düşündürdü. Yarışmada yön adlarından “kuzey” kelimesinin kökeni sorulurken, Eski Türkçede kullanılan “kuz” kelimesinin anlamı gündeme geldi.
Soruda, “‘Kuzey’ kelimesinin Eski Türkçedeki kökeni olan ‘kuz’ ne demektir?” ifadesi yer alırken, doğru cevap “gölge” olarak açıklandı.
Kuz Kelimesi Ne Anlama Geliyor?
Dil kaynaklarına göre kuz, Eski Türkçede “güneş almayan, gölgede kalan yer” anlamında kullanılıyordu. Eski Türk toplulukları yönleri belirlerken doğayı, özellikle de güneşin hareketlerini esas alıyordu. Bu nedenle güneşin daha az ulaştığı yön kuz, bu kelimeden türeyen yön adı ise kuzey olarak adlandırıldı.
Yön Adları Doğayla Bağlantılı
Uzmanlara göre Türkçedeki yön adları yalnızca coğrafi tanımlar değil, aynı zamanda doğayla iç içe bir yaşam biçiminin yansıması. Güney kelimesi güneşle ilişkilendirilirken, kuzey kelimesinin gölge anlamına gelen kuz kökünden gelmesi bu anlayışın en net örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
Günümüzde Nerelerde Kullanılıyor?
“Kuz” kelimesi günümüzde tek başına yaygın olarak kullanılmasa da:
-
Kuzey
-
Kuzluk (güneş almayan yamaç)
gibi kelimelerde kök olarak Türkçedeki varlığını sürdürüyor.
Yarışmada sorulan bu soru, Türkçenin tarihsel derinliğini ve kelimelerin doğayla olan güçlü bağını bir kez daha gözler önüne serdi.





