Maraş'ın Kurtuluşu'nun 100. Yılında Eller Alışverişte Görsün Programları

Maraş'ın kurtuluşu ile ilgili 70 yıl öncesinde "Şanlı Maraş" film (1951) çekilmesine rağmen, laf olsun diye 100. yıl programına dizi ve film senaryosu yarışması da koymuşlar ki, eller alışverişte görsün!..

MEDYA 16.03.2020, 11:29
Maraş'ın Kurtuluşu'nun 100. Yılında Eller Alışverişte Görsün Programları
banner257

Yeniçağ'dan Mehmet Faraç'ın Yazısı:

Altında muhteşem bir tarih yatarken, çevresinde kültür hazinelerinin gölge yaptığı ve bağrında en acıklı hoyratların dinmediği bir şehirdir orası...

Şimdilerde herkes tüm görkemini Göbeklitepe'ye bağlasa da, dağlarında ceylanların dolaştığı, tarih ve kültürün Fırat gibi aktığı muhteşem bir coğrafya var orada...

Harran'dan Soğmatara, Hanel Bağrur'dan Balıklı Göl'e ve görkemli kalesinden sarayı andıran evlerine kadar kültürlerin damgası ile yaşayan, daracık sokaklarında yare kavuşulan bir şehirdir Urfa...

Türkiye bundan 100 yıl önce emperyalizmin kuşatması altındayken, önce İngilizler, ardından da Fransızlar tarafından işgal edildi Urfa...

İşte işgalin acısı, kahredici gidişatı kentte umutsuzluk yaratmışken ve düşman çizmeleri altında inleyen sokaklarda korku ve panik büyümüşken, mücadele azmini de tetikleyen bir olay yaşanır...

Tarih 24 Ocak 1920... İşgal altındaki Urfa'da, Fransız askerlerinden bazıları Vezir Hamamı'na girince ve kadınlar tarafından kovalanınca, kentte büyük infial yaşanır...

Urfa'nın Beykapısı Mahallesi ve çevresinde yiğit bir kadın olarak bilinen Fataney (Fatma Aney) bu rezalete isyan eder ve ihramını örtünerek belediye binasına gider...

Fataney, yaşmağı belediye başkanının başına sarar, fesini de kendi başına takar...

Ve o kadın; başkanın şaşkın bakışları arasında hamamda yaşanan olayı anlatır, sonra da, "siz halen oturuyorsunuz... Kalkın buradan" diye bir kentin çığlığını haykırır!..

O gün, belediye başkanlığı koltuğunda oturan zat aynı zamanda Urfa Kuvayi Milliye lideri de olan Hacı Kamilzade Hacı Mustafa Efendi'dir...

Daha sonra "Urfa Kahramanı" unvanını da alacak olan Mustafa Efendi, aynı akşam katıldığı Kuvayi Milliye toplantısında bu vahim olayı anlatınca, diğer üyeler de infiale kapılır...

Urfa mutasarrıfı Ali Rıza Bey, Fransız askerlerinin kadınlar hamamına girişini, işgal kumandanı Sajou'ya gönderdiği mektupla protesto eder ama Urfalı yiğit kadının o günkü çığlığı kurtuluş ruhunu ateşleyen unsurlardan biri haline gelir...

Atatürk'ten 11 Nisan'a...

Atatürk'ün Urfa müftüsü Hasan Açanal ile yazışmaları ve tüm kolordulara gönderdiği direktifler içerisinde, "Urfa kıyamı"na özelikle dikkat çekmesi de, kurtuluş mücadelesini cesaretlendiren en önemli etkenlerden olur...

Mustafa Kemal Paşa, Müftü Hasan Efendi'nin telgrafına 11 Aralık 1919'da Sivas'tan verdiği yanıtta şöyle der;

"Urfalıların dini inançlarının kuvveti, kutsal hilafet makamına olan sarsılmaz bağlılıkları ve mübarek vatan uğruna fedakarlığı göze alacakları şüphe götürmez... Milli teşkilatı genişletip kuvvetlendirmeye son derece dikkat edilmesini din ve vatan selameti adına isteriz..."

Mustafa Kemal, 25 Ocak 1920'de kolordulara gönderdiği direktifte de özellikle Urfa'ya dikkat çekerken şunları yazar;

"Kıyam dönemleri peyderpey belirlenecektir. Birinci dönem Urfa kıyamıdır... Bu kıyama hemen başlanacaktır. Bu icraat esnasında her taraftan Kuvayi Milliye bölükleri Urfa bölgesi dahilinde, işgal altında bulunmayan yerlere gönderilecektir. Kesin hücumlar Urfa'dan değil, Fransızların en zayıf bulundukları yerlerden başlayacaktır..."

Antep, Urfa, çelişki!..

Gelelim 100 yıl sonrasına ve iki yıl önceki bir habere...

18 Aralık 2019 tarihli Antep basınında şunlar yazar;

"Antep'in düşman işgalinden kurtuluşunun 100'ncü yılı etkinlikleri kapsamında Kent Konseyi ile bir araya gelerek değerlendirme toplantısı yapıldı... Vali Davut Gül,

100'üncü yıl etkinliklerini içeren yol haritasının belirlendiği toplantıda, tüm Gazianteplileri 100. yılı sahiplenmeye davet etti."

Türkiye emperyalizmin kıskacındayken, Maraş'ın yanı sıra kendi kendini kurtaran diğer iki şehir Antep ve Urfa'ydı...

Neredeyse birçok Urfalı'nın serzenişte ya da örnek göstermede yaptığı gibi, Antep'le Urfa'yı her alanda karşılaştırmak gibi bir eylem içinde olmayacağız ama, birilerinin de hakkını vermek gerekiyor...

25 Aralık 1921'de düşman işgalinden kurtulmuş Antep...

Yani, Antepliler 100. yıl etkinliklerini "2 yıl" öncesinden başlatarak, seferberlik ilan etmişler...

Peki; Antep'ten bir buçuk yıl önce, 11 Nisan 1920'de Fransız işgalinden kurtulan Urfa'da 100 yıl sonra neler oluyor acaba?..

Fırat'ın Doğusundaki direniş nedeniyle, Batıdaki kurtuluş mücadelesinin de önünü açtığı için tarihte önemli bir yeri olan Urfa zaferinin üzerinden 100 yıl geçmesine rağmen, şehir neden üzerine kül elenmiş gibi, tuhaf, ruhsuz ve şaşırtıcı bir sessizlik içerisinde?..

100 yıl sonra ruhsuzluk!..

Antepliler 100. yıl kutlamalarına 2 yıl önce başlamış ama Urfa'daki çalışmalar için ne yazık ki 3 ay önce harekete geçilebilmiş!!!

Kutlamalara ilişkin programa baktığımızda, geçmişi aratmayan; yani çiğ köfte, isot yarışması, konser, fener alayı gibi sıradan birkaç etkinliğin yanı sıra, kitap, broşür bastırılması, sempozyum- konferans gibi dikkat çekmeyen bir sürü sözde eylem sıralanmış!..

Maraş'ın kurtuluşu ile ilgili 70 yıl öncesinde "Şanlı Maraş" film (1951) çekilmesine rağmen, laf olsun diye 100. yıl programına dizi ve film senaryosu yarışması da koymuşlar ki, eller alışverişte görsün!..

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "11 Nisan"ı geçen yıl himayesine alması ve milyonlarca liralık kaynak bulunmasına rağmen, belli ki, ne 100 yıl önceki istek, cesaret ve azim var Urfa'yı yönetenlerde, ne de o günkü ruh...

Söyler misiniz ey Urfa'yı yönetenler; 2- 3 yıl öncesinden itibaren görkemli bir Urfa Kurtuluş Savaşı filmi çekilemez miydi, çok sayıda Urfalı ünlü yapımcı- oyuncu varken, Antep'in kurtuluşunu anlatan "Karayılan" gibi bir dizi film yayına sokulamaz mıydı, birkaç tane tiyatro oyunu- müzikal yazılıp çoktan sahnelenemez miydi?..

Urfa'nın çeşitli yerlerinde, içinde Atatürk, Mustafa Hacı Kamil, kuvvacı "Onikiler" ve "Fataney" gibi yürekli kahramanların da olduğu heykeller, anıtlar aylar öncesinden dikilemez miydi?..

Urfa, Ocak ayının başından itibaren muhteşem gösterilerle coşkulu hale getirilemez miydi, kent bayraklarla- flamalarla rengarenk bezenemez miydi?..

Cumhurbaşkanının talimatına rağmen ve yüzüncü yıl kapıya dayanmışken Urfa'yı yönetenler bunların hiçbirini yapmadılar...

Çünkü Urfa'nın kurtuluşuna ve şehitlerine saygı duymak için Kurtuluş Savaşı'nı özümsemek, Atatürk'ü sevmek, cumhuriyete gönülden inanmak da lazım...

İşte bu yüzden de; Türkiye'de, tarih- kültür- sanat unsurlarını bir arada bulunduran ender şehirlerden biri olan Urfa, soylu bir mücadelenin 100. yılına çok gecikmiş, göstermelik programla girmeye çalışırken, ruhsuz yöneticilerin imdadına "Corona" yetişti!!!

3 ay önce gafletten uyanarak bir zahmet kalkıştıkları basit, sıradan etkinlikler ertelendiğine göre, Urfayı yönetenler yeniden uykuya dalabilirler!.. Ta ki Fataney kadar yürekli bir Urfalının, "yeter artık bu sorumsuzluk" dedirtecek şamarını yiyene kadar!..

Peki; kaldırımları kirli, her yanı çöp yığınında ve çarpık yapılaşmanın tarihi dokuyu bile mahvettiği Urfa'yı 100 yıl önce kurtaranlar (kemikleri sızladığı için uyanabilselerdi) şöyle sormayacaklar mıydı;

"Urfa'yı ruhsuzlara teslim etmek için mi kurtardık?.."

Yorumlar (2)
Mehmet 4 ay önce
Kardaş orada dur ne yani işin içini bil öyle konuşma yigidi öldür hakkını yeme k maraş her bir yigidiyle mücadeleye katılmıştır ve kahramanlık ünvanı almıştır
maraşlı 4 ay önce
Aşağıdaki kaynağı Maraş'ta Kurtuluş Savaşı'nda neler yaşandığını merak edenler için öneriyorum:
Milli Mücadelede Güney Cephesi Maraş - Prof. Dr. Yaşar Akbıyık
Belgelerle sunulmuş harika bir kitap
25°
açık
Günün Anketi Tümü
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Sizce hangi başkan daha başarılı?
Namaz Vakti 03 Temmuz 2020
İmsak 03:22
Güneş 05:08
Öğle 12:41
İkindi 16:34
Akşam 20:05
Yatsı 21:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Antalyaspor 29 37
10. Gaziantep FK 29 35
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 29 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 30 57
2. Erzurum BB 30 53
3. Adana Demirspor 30 51
4. Bursaspor 30 49
5. Akhisar Bld.Spor 30 48
6. Altay 30 47
7. Fatih Karagümrük 30 47
8. Giresunspor 30 44
9. Keçiörengücü 30 41
10. Ümraniye 30 41
11. Menemen Belediyespor 30 39
12. Balıkesirspor 30 35
13. İstanbulspor 30 34
14. Altınordu 30 32
15. Boluspor 30 27
16. Osmanlıspor 30 24
17. Adanaspor 30 20
18. Eskişehirspor 30 12
Takımlar O P
1. Liverpool 31 86
2. Man City 31 63
3. Leicester City 31 55
4. Chelsea 31 54
5. Wolverhampton 32 52
6. M. United 31 49
7. Tottenham 31 45
8. Burnley 32 45
9. Sheffield United 31 44
10. Arsenal 31 43
11. Crystal Palace 32 42
12. Everton 31 41
13. Southampton 32 40
14. Newcastle 31 39
15. Brighton 31 33
16. Watford 32 28
17. West Ham 31 27
18. Bournemouth 31 27
19. Aston Villa 32 27
20. Norwich City 31 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 32 71
2. Barcelona 32 69
3. Atletico Madrid 32 58
4. Sevilla 32 54
5. Villarreal 32 51
6. Getafe 31 49
7. Real Sociedad 31 47
8. Valencia 32 46
9. Athletic Bilbao 32 45
10. Granada 32 43
11. Osasuna 32 41
12. Levante 32 41
13. Real Betis 32 37
14. Real Valladolid 32 35
15. Eibar 32 35
16. Deportivo Alaves 32 35
17. Celta de Vigo 32 34
18. Mallorca 32 26
19. Leganés 32 25
20. Espanyol 32 24