Besleyiciliği ile sütün özellikle kemik ve diş sağlığına da önemli katkıları bulunuyor. Her yaş grubunun severek tükettiği süt ve süt ürünlerinin kullanımı her yıl giderek artıyor ve günümüzde neredeyse 1 milyar tona ulaşıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uz. Dyt. Nihan Yakut, “1 Haziran Dünya Süt Günü”nde sütün faydalarını ve her yaş grubunun severek tüketebileceği sütlü bir tarifi sizler için anlattı.

Sütün Besin Değeri ve Faydaları
4 Besin Grubu Arasında Yer Alıyor
Süt neredeyse dünyadaki canlı türlerinin oluşumundan beri varlığını sürdüren beslenmenin azımsanmayacak bir parçasıdır. Hayata gözlerimizi açtığımız andan itibaren tükettiğimiz besin kaynağı olan sütün, dört önemli besin grubundan birisi olarak günlük beslenmemizde yer alması büyük önem taşımaktadır. 2001 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü tarafından sütün küresel bir besin olarak önemini vurgulamak ve sektörün büyüklüğünü anlatmak amacıyla 1 Haziran Dünya Süt Günü olarak ilan edilmiştir. O yıldan itibaren her yıl süt ve süt ürünlerinin insanların geçimini desteklemesi ve bu ürünlerin sağlığa olan faydaları tanıtılmakta ve anlatılmaktadır.

Laktozsuz Versiyonları Da Sıklıkla Kullanılıyor
100 ml inek sütü içinde; ortalama 3.8 gr protein, 3.5 gr yağ, 4.7 gr karbonhidrat, 78 mg fosfor, 2.5 µg selenyum, 151 mg potasyum ve sayısız mineral bulunmaktadır. Sütün içerisinde bulunan ve süt şekeri olarak da bilinen laktoz için insan vücudunda laktaz enzimi yer almaktadır. Bu enzim sayesinde süt kolaylıkla sindirilebilmektedir. Günümüzde süt sindirimi ile ilgili sorun yaşayan ve laktoz intoleransı olan kişiler için ise süt ve süt ürünlerinin laktozsuz versiyonları da bulunmaktadır. Normal süt ile yapılan birçok yiyecek laktozsuz süt ile de kolaylıkla hazırlanabilmektedir. Bu nedenle sindirim problemi yaşayan kişiler tarafından sıklıkla tercih edilmektedir.

Sütün Birçok Çeşidi Bulunuyor
UHT Süt: Ultra Yüksek Sıcaklık anlamına gelen bir kısaltma olan UHT, sütün 3-5 saniye boyunca 130 – 140 C sıcaklığa hızlı bir şekilde çıkarılması ve içinde bulunan sağlığa zararlı mikroorganizmaların uzaklaştırılması yöntemidir. UHT sütlerde mikroorganizma bulunmaması nedeni ile açılana kadar buzdolabında muhafaza edilmesine gerek yoktur. UHT süt ve normal süt hemen hemen aynıdır ancak yüksek ısıya maruz kalması nedeni ile içindeki mineral ve vitaminler çok düşük oranda kayba uğrayabilmektedir.

Pastörize Süt: Çiğ sütün, kendine has besin değerleri korunarak zararlı mikroorganizmaların uzaklaştırılması yöntemi ile elde edilmektedir. UHT sütün aksine yüksek ısı yerine 72 – 80 derece ısıya 12 – 16 saniye maruz bırakılır.
Aromalı Süt: Pastörize ve UHT süt içerisine, şeker, kakao, kahve, meyve veya meyve konsantreleri eklenerek elde edilen sütlerdir.

Yüksek Proteinli Sütler: Pastörize sütlerin protein değerlerinin arttırılması, laktozun uzaklaştırılması ve genellikle aroma eklenmesi ile elde edilen sütlerdir.

Bitkisel Süt Alternatifleri: Hayvansal kaynaklı süt tüketmeyen kişiler için; badem sütü, soya sütü, Hindistan cevizi sütü, pirinç sütü gibi alternatifler de üretilip market raflarında yerini almıştır. Bitkisel kökenli sütlerin besin değerleri hayvansal kaynaklı sütlerle aynı değildir.

Kan Şekerinden Kemik Sağlığına: Şeker Kamışı Suyunun Şaşırtıcı Faydaları Kan Şekerinden Kemik Sağlığına: Şeker Kamışı Suyunun Şaşırtıcı Faydaları

Günlük 1 Bardak Süt İçmenin Faydaları
Protein insan vücudunun temel yapı taşıdır. Organların, dokuların önemli bir parçasıdır. Kemiklerin, kasların, cildin ve saçların çoğunu oluşturmaktadır. Kalsiyum sağlıklı kemikler ve dişler için vücudun ihtiyacı olan bir mineraldir. Ayrıca kasların kasılmasına yardımcı olmak, kalp atış hızını düzenlemek ve sinirlerin verimli bir şekilde sinyal vermesine de yardımcı olmaktadır.

Günde yaklaşık 1 bardak yağsız/yarım yağlı süt içmek sağlıklı beslenmenin bir parçası olabilir. Alerjiniz veya laktoz intoleransınız yoksa bu iyi bir seçimdir. Her gün yağsız/yarım yağlı süt içmek kardiyovasküler hastalık, felç, yüksek tansiyon, kolorektal kanser, metabolik sendrom, obezite ve osteoporoz riskini azaltabilmektedir.

Uyumakta zorluk çeken kişilerin yatmadan hemen önce ılık süt içmesi genellikle uykuya geçişi kolaylaştırabilir. Çünkü süt, vücudun iki beyin kimyasalını üretmek için kullandığı triptofanı içermektedir. Bunlar serotonin ve melatonindir. Bu hormonlar vücudun uyku için rahatlamasına yardımcı olmaktadır.

Çiğ Süt Kullanımında Dikkatli Olun!
Çiğ süt pastörize edilmemiş süttür. Pastörizasyon sırasında süt, listeriyoz, tifo, tüberküloz, difteri, Q ateşi ve brusellaya neden olabilecek zararlı mikroorganizmaları öldürmek için ısıtılmaktadır. Çiğ sütteki mikroorganizmalar birçok kişiyi hasta edebilmekte, ancak özellikle çocuklar, ileri yaştaki kişiler, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler (nakil hastaları ve kanser veya HIV/AIDS hastaları gibi) için riskli olabilmektedir.

Süt Tüketiminizi Artıracak Lezzetli Bir İçecek Tarifi
Çocuklar ve yetişkinler pratik bir şekilde hazırlanan bu içecek tarifini yaz kış tüketebilir.

Elmalı Tarçınlı Süt
Malzemeler:
500 ml yarım yağlı süt
1 yeşil elma
1 tatlı kaşığı toz tarçın
Hazırlanışı:
Tüm malzemeleri blenderdan geçirin.
Afiyetle içebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sütü Laktozsuz Olarak Tüketmek Sağlıklı Mıdır?
Evet, laktozsuz süt, laktoz intoleransı olan kişiler için mükemmel bir alternatiftir ve aynı besin değerlerine sahiptir.

Günde Ne Kadar Süt İçmek Gereklidir?
Günde yaklaşık 1 bardak süt içmek yeterlidir. Ancak, bireysel ihtiyaçlar farklılık gösterebilir, bu yüzden bir beslenme uzmanına danışmak en iyisidir.

Süt Kilo Aldırır Mı?
Süt, dengeli bir diyetin parçası olarak tüketildiğinde kilo aldırmaz. Ancak, aşırı tüketimi kilo artışına neden olabilir.

Süt ve Süt Ürünleri Kemik Sağlığına Nasıl Katkı Sağlar?
Süt, kalsiyum ve D vitamini açısından zengindir, bu da kemik sağlığını destekler ve osteoporoz riskini azaltır.

Çiğ Süt Tüketmek Güvenli Midir?
Çiğ süt, zararlı mikroorganizmalar içerebileceğinden, özellikle risk grubundaki kişiler için güvenli değildir. Pastörize süt tercih edilmelidir.

Bu yazıda sütün faydalarını ve sütlü bir içecek tarifini ele aldık. Süt tüketimini artırarak sağlıklı bir yaşam sürdürebilirsiniz. Afiyet olsun!