İzmir’in sembol yapılarından biri olan Tarihi Asansör, 1907 yılında Musevi iş adamı Nesim Levi Bayraklıoğlu tarafından yaptırılmıştır. 155 basamaklı zorlu merdiven tırmanışına son veren bu mühendislik harikası, kentin sosyal ve mimari dokusunun en önemli parçalarından biridir. Bu yapının inşasının tamamlandığı 1907 yılı, aynı zamanda Türkiye’nin en köklü spor kulüplerinden birinin tarih sahnesine çıktığı yıldır.
Asansörün Açılışı ve Fenerbahçe'nin Kuruluşu
Tarihi Asansör’ün inşasının bittiği 1907 yılı, aynı zamanda Fenerbahçe Spor Kulübü’nün kuruluşu ile aynı tarihe denk gelmektedir. Diğer seçeneklere bakıldığında ise kronolojik olarak şu tablo ortaya çıkar:
-
Atatürk'ün Doğumu: 1881 (Asansörden 26 yıl önce)
-
Fenerbahçe’nin Kuruluşu: 1907 (Asansörün tamamlandığı yıl)
-
2. Dünya Savaşı’nın Bitişi: 1945 (Asansörden 38 yıl sonra)
-
12 Eylül Darbesi: 1980 (Asansörden 73 yıl sonra)
İzmir Tarihi Asansör’ün Hikayesi
Asansör yapılmadan önce, üstteki Halil Rıfat Paşa semtine ulaşmak için "Karataş Merdivenleri" olarak bilinen dik basamakları tırmanmak gerekiyordu. Nesim Levi, yaşlı ve hastaların bu yolu çıkarken zorlandığını görmesi ve bir aile dostunun bu merdivenlerde düşerek bacağını kırması üzerine bu kuleyi inşa ettirmeye karar vermiştir. Marsilya’dan getirilen tuğlalarla örülen kulenin üst kısmında yer alan teras, bugün hala İzmir’in en güzel panoramik manzarasını sunmaya devam etmektedir.
Kısacası, 1907 yılı hem İzmir’in ulaşım tarihine hem de Türk spor tarihine altın harflerle yazılmış bir yıl olarak hafızalardaki yerini koruyor.




