Dilimizin zenginliği, kelimelerin farklı bağlamlarda farklı anlamlar kazanmasına olanak tanır. "Eş sesli" (sesteş) olarak adlandırılan bu kelimeler, bazen bir yiyeceği, bazen bir zanaatı, bazen de bir rengi temsil edebilir. Balıkçılık literatüründe yer alan isimleri incelediğimizde, birçoğunun günlük hayatta bambaşka karşılıkları olduğunu görürüz.
Eş Sesli Olan Balık İsimleri ve Anlamları
Listede yer alan türlerin büyük bir çoğunluğu, balık dünyasının dışındaki anlamlarıyla da bilinir:
-
Dülger: Bir balık türü (Dülger balığı) olmasının yanı sıra, yapıların ağaç işlerini yapan marangoz anlamına gelen eski bir meslek dalıdır.
-
Barbunya: Hem lezzetli bir deniz balığını hem de mutfaklarımızın vazgeçilmezi olan bir baklagil türünü ifade eder.
-
Tekir: Bir balık türü olmasının yanında, postu siyah çizgili ve benekli olan kedi türlerini tarif etmek için kullanılan bir sıfattır.
Başka Bir Anlamı Olmayan Tür: Levrek
Verilen seçenekler arasında, temel anlamı dışında başka bir karşılığı bulunmayan isim Levrektir. Levrek kelimesi, Türkçede sadece "Levrekgiller" (Serranidae) familyasından olan, eti lezzetli, pullu ve yırtıcı bir deniz balığını tanımlamak için kullanılır. Dülger, barbunya ve tekir gibi kelimelerin aksine, levrek kelimesi bir mesleği, bitkiyi veya hayvan türü dışındaki bir kavramı temsil etmez.
Dil Bilgisi Açısından Balık İsimleri
Balık isimlerinin birçoğu yabancı dillerden (özellikle Rumca ve İtalyanca) dilimize geçtiği için orijinal hallerini korumuştur. Örneğin; "İstavrit", "Kalkan" veya "Lüfer" gibi isimler de levrek gibi büyük oranda tek bir varlığı nitelemektedir. Ancak "Kalkan" kelimesi aynı zamanda bir savunma aracını temsil ettiği için levrek kadar "tekil" bir anlam dünyasına sahip değildir. Bu nedenle levrek, dilimizde saf bir balık ismi olarak öne çıkar.
